ಗೀಚು

ತನ್ನ ಪುಟ್ಟ ಬೆರಳುಗಳಲ್ಲಿ ಪೆನ್ನು ಹಿಡಿದು
ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ ಮಗಳು ಬಿಳಿಹಾಳೆಯಲ್ಲಿ

ಹೀಗೇ ಒಂದೊಂದಕ್ಷರ ಕಲಿತು
ಆಮೇಲವನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ‌ ಪದಗಳಾಗಿಸಿ
ಪದಕೆ‌ ಪದ ಪೋಣಿಸಿ ವಾಕ್ಯ ರಚಿಸಿ
ವಾಕ್ಯದ ಮುಂದೆ ವಾಕ್ಯವನಿಟ್ಟು ಮಹಾಪ್ರಬಂಧ ಬರೆದು

ಈ ನಡುವೆ ಆಕೆಗೆ ಗೀಚುವುದು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿರುತ್ತೆ
ಇಷ್ಟು ದಿನ ಗೋಡೆ ನೆಲ ಟೇಬಲು ಅಪ್ಪನ ಪುಸ್ತಕ
ಅಮ್ಮನ ಬಿಳಿಯಂಗಿ ತನ್ನದೇ ಮೈಕೈ-
ಗಳ್ಯಾವುದರಲೂ ಭೇದವೆಣಿಸದೆ
ಮನಸಿಗೆ ಬಂದುದ ಗೀಚುತ್ತಿದ್ದ ಮಗಳು
ಈಗ ಅಕ್ಷರಗಳನರಿತು

ಬರೆವುದ ಕಲಿತ ಮೇಲೆ ಗೀಚುವ ಹಾಗಿಲ್ಲ
ನಡೆವುದ ಕಲಿತ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಹಾಗಿಲ್ಲ
ಮಾತು ಕಲಿತ ಮೇಲೆ ತೊದಲುವ ಹಾಗಿಲ್ಲ

ಮುಗ್ದತೆಯ ತೊಡೆಯಲೆಂದೇ ಇರುವ
ಈ ಜಗದ ರೀತಿಗೆ ಬಲಿಯಾದ ಮಗಳು
ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಕಲಿಯುತ್ತ ಕಲಿಯುತ್ತ

ಆಮೇಲೆ ನಾವೂ ಈ ಮನೆ ಬದಲಿಸಿ
ಮಾಲೀಕರು ಗೋಡೆಗೆ ಹೊಸ ಬಣ್ಣ ಬಳಿಸಿ
ಇನ್ನೆಂದೂ ಕಾಣಿಸದಂತೆ ನನ್ನ ಮಗಳ ಗೀಚು

ಹಳೇ ಪರಿಚಯ ಹಳೇ ನೆನಪುಗಳ
ಮೆಲುಕು ಹಾಕೋಣವೆಂದು
ಮತ್ತೆ ಆ ಮನೆಗೆ ಬಂದರೆ ಮೊಂದೊಂದು ದಿನ

ಗೋಡೆಯ ಹೊಸ ಬಣ್ಣಪದರದ ಮೇಲೆ
ಹೊಸ ಬಾಡಿಗೆದಾರರ ಮಗುವಿನ ಮುದ್ದುಗೀಚು
ಈಗಾಗಲೇ ದೊಡ್ಡವಳಾಗಿಹೋಗಿರುವ ಮಗಳು
ತನಗಿಂತ ಸಣ್ಣ ವಯಸಿನ ಆ ಮಗುವಿಗೆ
ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಗೀಚಬಾರದೆಂದು
ತಿಳಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.

ಅಕ್ಷಯ ಕಾವ್ಯದ ಅಕ್ಷಯ ಓದು

ಈ ದಿನ ಹೇಳಿಯೇಬಿಡುವೆನೆಂದು ಅವನೂ
ಈ ದಿನ ಹೇಳಿಯೇಬಿಡುವೆನೆಂದು ಅವಳೂ
ಎಷ್ಟೊಂದು ದೂರ ನಡೆದರು
ಅಣಬೆಗಳ ಹುಡುಕುತ್ತ

‘ಅಕ್ಷಯ ಕಾವ್ಯ’ ಎಂಬ ಈ ಹೊತ್ತಗೆಯನ್ನು ನಾನು ತಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಎರಡು ವರ್ಷದ ಮೇಲಾಯಿತು. ಈ ದಿನ ಓದಿ ಮುಗಿಸಿಯೇಬಿಡುತ್ತೇನೆಂದು ಎಷ್ಟು ಸಲ ಅದನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ... ಆದರೆ ಮುಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಯೇ ಇಲ್ಲ. ಮುಗಿಸುವುದಿರಲಿ, ಕೆಲವೊಂದು ಸಲ ಎರಡ್ಮೂರು ಪುಟದ ಮುಂದೆ ಹೋಗಲಿಕ್ಕೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾದರೆ ಇದು ಅಷ್ಟೊಂದು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಗ್ರಂಥವೇ? ಹಾಗೂ ಅನಿಸಿಲ್ಲ. ಸರಳ ಶಬ್ದಗಳು, ಸರಳ ವಾಕ್ಯಗಳು, ಸರಳ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು, ಎಲ್ಲೂ ಗಂಟಲಿಗೆ ಸಿಕ್ಕದ ಮೃದು ಆಹಾರವೇ. ಆದರೂ, ಈ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಟ ನೂರು ಸಲ ಈ ಪುಸ್ತಕ ನನ್ನ ಕೈಗಳನ್ನಲಂಕರಿಸಿದ್ದರೂ, ‘ಓದಿ ಮುಗಿದ ಪುಸ್ತಕ’ಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಇದನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಯಾಕೆ?

ಬಹುಶಃ ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯೇ ಅದು. ಗದ್ಯಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚು ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದ ನಾನು ಈಗ ಏಳೆಂಟು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕಾವ್ಯದ ಹುಚ್ಚಿಗೆ ಬಿದ್ದು, ‘ಹೊಸ ತರಹದ್ದು’ ಅಂತ ಕಂಡ ಕಾವ್ಯವನ್ನೆಲ್ಲ ಆಸೆ ಪಟ್ಟು ಕೊಂಡು ಓದಿ, ಕೆಲವಷ್ಟು ಸಲ ಅದರದೇ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ ಬರೆಯುತ್ತಿರುವವನು. ನವ್ಯದ ರುಚಿಗೆ ಮಾರುಹೋದವನು. ಆದಿಪ್ರಾಸ-ಅಂತ್ಯಪ್ರಾಸ-ಗಣ-ಪ್ರಸ್ತಾರಗಳ ಹಂಗು ಮುರಿದಮೇಲೂ ಕವಿ ಹೇಗೆ ಲಯ ಕಂಡುಕೊಂಡ ತನ್ನ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ? ಹೇಗೆ ತನ್ನ ರಚನೆ ಅಕಾವ್ಯವಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿದ? ಹೇಗೆ ವಸ್ತುವೊಂದು ಕವಿತೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತೆ? -ಎಂಬುದು ನನಗೆ ಇನ್ನೂ ಆಶ್ಚರ್ಯದ ವಿಷಯ. ಹೀಗಿರುವಾಗ, ಖಚಿತ ಸಂಗತಿಯಿಲ್ಲದ, ನಿಶ್ಚಿತ ವಾಹಿನಿಯಿಲ್ಲದ, ಲಿಖಿತ ಕ್ರಮವಿಲ್ಲದ, ಬದ್ಧ ರೂಪವಿಲ್ಲದ ಅಖಂಡ ಬರಹವೊಂದು ಹೇಗೆ ಕಾವ್ಯವಾಗಿ ಮೈತಳೆಯುತ್ತದೆ?

‘ಅಕ್ಷಯ ಕಾವ್ಯ’ವನ್ನು ಓದುವಾಗೆಲ್ಲ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಡುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಇವು. ಇಲ್ಲಿ ಬರುವ ತೊಂಬತ್ತು ಪ್ರತಿಶತ ಕಥೆಗಳು-ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ಪರಿಚಯ ನನಗಿಲ್ಲ. ಗೂಗಲ್ ಮಾಡಿದರೆ ತಿಳಿಯುತ್ತಿತ್ತೇನೋ, ಆದರೆ ಯಾವತ್ತೂ ಆ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗಿಲ್ಲ. ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಅಂತ ಅನಿಸಿಯೇ ಇಲ್ಲ. ಇಷ್ಟಕ್ಕೂ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ‘ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು’ ಅಂತಲೇ ನನಗೆ ಇದುವರೆಗೆ ಅನಿಸಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದು ನಿರರ್ಥಕ ಓದು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಬಂದಿಲ್ಲ!

ಕಸ ಪಿಪಾಯಿಯೊಳಗೆರಡು ನಾಯಿಗಳು
ಅಂಡ ಅಂಡಾಶಯ ಕಂಫೀಟುಗಳ ಜಾಲಾಡಿಸುತ್ತಿವೆ
ಸಕಲರೂ ಕಾಯುತ್ತ ಭಿಕ್ಷುಕರೂ ಹಾಗೇ
ಸೇಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಅಕ್ವಿನಾಸ್ ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ
ಕಾರಣ ವಿನಾ ಕಾರ್ಯವಿಲ್ಲ
ಮನುಷ್ಯರ ದೃಷ್ಟಿಗಳ ಕತ್ತರಿಸುವ ಹಾಗೆ
ಯುಗಾಂತರದ ಗಾಡಿ

-ಈ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸೇಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಅಕ್ವಿನಾಸ್ ಯಾರು? ನನಗೆ ಅದು ಮುಖ್ಯ ಅಂತ ಅನಿಸಿಯೇ ಇಲ್ಲ. ಹುಡುಕಿದರೆ ಅವನೊಬ್ಬ ಇಟಲಿ ದೇಶದ ಫಿಲಾಸಫರ್ ಅಂತ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂವ ಏನು ಬರೆದ, ಏನೇನು ಮಾಡಿದ, ಯಾಕೆ ಹಾಗೆ ಹೇಳಿದ –ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕವಿತೆಯ ಓದನ್ನು ಮುಂದರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ನನಗೆ ಯಾವ ತೊಡಕೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಅರಬೀ ಸಮುದ್ರವೋ, ಅರಾರತ್ ಪರ್ವತವೋ, ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಬಿಸಿಲೋ, ರೋಡಿನ್‌ನ ಶಿಲ್ಪವೋ, ಬಾಮಿಯಾನಿನ ಬುದ್ಧನೋ –ನಾನು ಕಂಡವಲ್ಲ. ಇದರೊಳಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಾಡಲಾಗಿರುವ ಯಾವ್ಯಾವುದೋ ದೇಶಗಳ ಯಾವ್ಯಾವುದೋ ಭಾಷೆಗಳ ಕವಿಗಳ ಸಾಲುಗಳು ನಾನೆಂದೂ ಓದಿದವಲ್ಲ. ಮೆಂಡೆಲ್‌ಸ್ಟಾಮ್ ಬರೆದ ಒಂದು ಕವಿತೆಯನ್ನೂ ನಾನು ಓದಿದಂತಿಲ್ಲ. ಹಾಗಿದ್ದೂ ನನ್ನ ಓದು ಆ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಈ ಗುಚ್ಛಗಳಲ್ಲಿ ನನ್ನ ನಿಲುಕಿಗೆ ಸಿಗದ ಯಾವುದೋ ದೇಶಭಾಷೆಗಳ ದಾರ್ಶನಿಕರ ಜತೆ ನನ್ನದೇ ದೇಶದ ನನ್ನದೇ ಜನವೂ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ. ನನಗೆ ಅಷ್ಟೇನು ಪರಿಚಿತವಲ್ಲದ ಸೂಫಿ ಭಜನೆಯ ಕೆಳಸಾಲುಗಳಲ್ಲೇ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಬಂದರೆ ನನ್ನ ಕಿವಿಗೆ ಬೀಳುವ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಭಕ್ತರ ಭಜನೆ ಸದ್ದು ಇದೆ. ಅಮೆರಿಕೆಯ ಅಪರಿಚಿತ ಓಣಿಯ ಜತೆಜತೆಗೇ ಪರ್ಕಳದ ಬೀದಿಯೂ ಇದೆ. ಜಪಾನೀ ನಾಟಕದ ದೃಶ್ಯದ ಬೆನ್ನ ಹಿಂದೆಯೇ ವಿವಿಧಭಾರತಿಯ ಗಾನವಿದೆ.

ಬಹುಶಃ ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಈ ಕೃತಿ ನನ್ನನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವುದು. ಪೂರ್ತಿ ಅರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇದರಲ್ಲೇನೋ ಅರ್ಥವಿದೆ ಅಂತ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ತಿಳಿದವರು ಹೇಳುವಂತೆ, ಕಾವ್ಯದ ಸಾರ್ಥಕತೆಯೂ ಅಷ್ಟೆಯೇ ಅಲ್ಲವೇ? ಯಾವುದೇ ಕವಿತೆ ಕಾಡಬೇಕಾದರೆ ಅದು ಪೂರ್ತಿ ಅರ್ಥವಾಗಬಾರದು: ಇದರಲ್ಲಿ ‘ಇನ್ನೇನೋ ಇದೆ, ಇನ್ನೇನೋ ಇದೆ’ ಅನ್ನಿಸುತ್ತಿರಬೇಕು!

ಒಂದು ದಿನ ನಾನೂ ಕೆಲವು ಮಹಾವಾಕ್ಯಗಳ ಬರೆಯುವೆ
ಬರೆದು ಸರ್ಕಸ್ ಡೇರೆಗಳ ಸುತ್ತ ಆಡಲು ಬಿಡುವೆ
ಅವು ಕಂಡವರ ಮನಸ್ಸುಗಳ ಸೇರಲಿ ಎನ್ನುವೆ
ಕೆಲವು ಅಲ್ಲೇ ಉಳಿದಾವು
ಕೆಲವು ವಾಪಸು ಬರುತ್ತವೆ
ಬಂದಾಗ ಅವಕ್ಕೆ ಗಾಯಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ

ಮಹಾವಾಕ್ಯಗಳು ಈ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೆಂದೇ ಹೇಳಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ಉದುರಿದ ಹಕ್ಕಿಯ ಪುಕ್ಕವೂ ಹಾರುತ್ತದೆ. ಹಗ್ಗದ ಮೇಲೆ ಒಣಹಾಕಿದ ಅಂಗಿ ಗಾಳಿಗೆ ಅಲ್ಲಾಡುತ್ತದೆ. ಆಕಾಶ ನೋಡುತ್ತಾ ನಿಂತವಳ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮೆಲ್ಲಗೆ ತೇಲುತ್ತವೆ. ಕತ್ತಲೆ ಗಾಢವಾದಂತೆ ನೆರಳುಗಳು ಕರಗುತ್ತವೆ. ಓದುತ್ತಾ ಕುಳಿತ ನಾನು ಅದರಲ್ಲೇ ಮುಳುಗುತ್ತೇನೆ. ರಾಜಧಾನಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ನನ್ನನ್ನು ಮತ್ತೆಲ್ಲಿಗೋ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಹುಸೇನ್‌ಸಾಗರದ ಬುದ್ಧನನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಗಜಿಬಿಜಿಯ ಸಂತೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಡಕ್ಕಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಪಕ್ಕದ ಕ್ಯಾಂಟೀನಿನಲ್ಲಿ ಚಹಾ ಕುಡಿಯುತ್ತೇನೆ. ಹೂಗಳು ತುಂಬಿದ ಶೀತಲ ಕೊಳದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ದಟ್ಟಾರಣ್ಯದ ನಡುವಿನ ಕಣಿವೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಬಟ್ಟೆ ಬದಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ರೋಡ್‌ರೋಲರ್ ಒಂದು ಮೈಮೇಲೆ ಹರಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಎಚ್ಚರಾದರೆ ನಮ್ಮೂರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದೇನೆ.

ಈ ಕೃತಿಯ ಓದು ನನಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅನುಭವ ನೀಡಿದೆ. ನಾನಿದನ್ನು ನಿದ್ರೆ ಬಾರದ ನಡುರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕೂತು ಓದಿದ್ದೇನೆ, ಕುಟುಂಬದ ಜತೆ ಪ್ರವಾಸ ಹೋದಾಗ ಬ್ಯಾಗಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹೋಗಿದ್ದೇನೆ, ಊರಿನ ಮಳೆ ನೋಡುತ್ತಾ ಇದನ್ನು ಧೇನಿಸಿದ್ದೇನೆ, ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ಕಾಲದ ತಳಮಳದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಯಾವುದೋ ಪುಟ ತೆರೆದು ಏನೂ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಕಣ್ಣಾಡಿಸುತ್ತಾ ಕೂತಿದ್ದೇನೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕೆಲ ಸಾಲುಗಳು ವಿನಾಕಾರಣ ಸುಖ ಕೊಟ್ಟಿವೆ:

ಕಾದೆ ನಾನು ಇಡೀ ವರುಷ ಒಂದು ಕಿರುನಗೆಗೆ
ಬ್ರಹ್ಮಕಮಲವಾದರೂ ಅರಳಬೇಕಿತ್ತು ಇಷ್ಟರೊಳಗೆ
ಯಾವೂರ ಕಮಲಿ ನೀನು
ಸಾವಿರ ವರುಷ ಕಾಯುವುದು ಹೇಗೆ ನಾನು

ಬಹುಶಃ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ನನಗೆ ಓದಿ ಮುಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅಥವಾ ಯಾವತ್ತಾದರೂ ಇದನ್ನು ಓದಿ ಮುಗಿಸಿದ್ದೇನೆಂದು ಹೇಳುವ ಧೈರ್ಯ ಮಾಡಲಾರೆ. ಯಾರಾದರೂ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳು ಎಂದರೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೇಳಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗದು. ಮತ್ತು ಯಾರಾದರೂ ಇದನ್ನು ಮೊದಲ ಪುಟದಿಂದ ಕೊನೆಯ ಪುಟದವರೆಗೆ ಅವಡುಗಚ್ಚಿ ಹಿಡಿದು ಓದಿ ಮುಗಿಸಬಹುದು ಅಂತಲೂ ನನಗನಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇದೊಂದು ಮುಗಿಯದ ಮುಂಜಾವು. ಪೂರೈಸಲಾಗದ ಅಪರಾಹ್ನ. ಸಂಪನ್ನವಾಗದ ಸಂಧ್ಯೆ. ಅಂತ್ಯವಿರದ ಇರುಳು.

ಪ್ರಯೋಗಶೀಲತೆಯ ಉತ್ತುಂಗದಂತಿರುವ ಈ ಕಾವ್ಯಧಾರೆ ನನ್ನನ್ನು ಸದಾ ಎಚ್ಚರದಲ್ಲಿಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ ಅಂತ ನಾನು ನಂಬಿದ್ದೇನೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಸಾಲುಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ನಾನೂ ಏನೇನೋ ಗೀಚಿದ್ದೇನೆ. ಮತ್ತೇನನೋ ಓದುವಾಗ ಇಲ್ಲಿಯ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಓದುವ ನನಗೇ ಇದು ಮುಗಿಯದ ತಪನೆಯಾಗಿರುವಾಗ, ಬರೆದ ಕವಿಗೆ ಇದು ಇನ್ನೆಷ್ಟು ಕಾಡಿರಬಹುದು ಅಂತ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಅಚ್ಚರಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಪಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಇಂಥದ್ದೊಂದು ಪ್ರಯೋಗದ ಮೋಹಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ ಕವಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಊಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಬರೆದೇ ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಈ ದಾಹ ಬರೆದು ಮುಗಿಸಿದಮೇಲಾದರೂ ಅವರಿಗೆ ತೀರಿತಾ? ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಒಂದಂತೂ ಸತ್ಯ: ಇದೊಂದು ಬಗೆಹರಿಯದ ಬೇಗೆಯಂತೆ ನನ್ನೊಂದಿಗೇ ಇರಲಿದೆ ಬಹಳ ಕಾಲ ತಣ್ಣಗೆ. ಇಂಥದ್ದೊಂದು ಹೊರೆಯನ್ನು ನನಗೆ ದಾಟಿಸಿದ ಕವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಆ ಕಾವ್ಯಶಕ್ತಿಗೆ ಶರಣು.

[ಕೆ.ವಿ. ತಿರುಮಲೇಶರಿಗೆ 80 ವರ್ಷ ತುಂಬಿದ ಸಂದರ್ಭ ಬರೆದದ್ದು. 'ಹೊಸ ದಿಗಂತ'ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತ.]

ಅಮ್ಮದಕಣ್ಣನಿಗೆ

ಸಂಜೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಒಂದು ಬಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕೂರುತ್ತೀ-
ತುಂಗಭದ್ರೆಯ ಜುಳುಜುಳುವಿಗೆ ಕಾಲು ತಾಕಿಸಿ ಧ್ಯಾನಸ್ಥನಾಗಿ
ಕೈಯಲ್ಲಿ ಗಾಳವಿದ್ದರೂ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಬುಟ್ಟಿಯಿಲ್ಲ
ಸಿಕ್ಕ ಮೀನುಗಳನೆಲ್ಲ ವಾಪಸು ನೀರಿಗೆ ಬಿಡುತ್ತೀ

ಊರ ಹುಡುಗರು ನಿನ್ನ ನೋಡಿ ಹೆದರಿ ಓಡುವರು
ಜನವೆಲ್ಲ ನಿನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಏನೇನೋ ಆಡಿಕೊಳ್ಳುವರು
ಆದರೂ ನಿನ್ನದು ನಿಷ್ಕಂಪಿತ ನಡೆ
ಕಿವಿಯಿಲ್ಲದ ನೀನು ಹೇಗೆ ಎಲ್ಲವನೂ ಕೇಳುತ್ತೀ
ಮೂಗಿಲ್ಲದ ನೀನು ಹೇಗೆ ಎಲ್ಲವನೂ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತೀ

ತೆಂಬಕಸ್ವಾಮಿಯ ದೇಗುಲದ ಘಂಟೆನಿನಾದದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯಲಿ
ಕಂಡುಕೊಂಡೆಯೇ ನಿಮ್ಮೂರ ದೇಗುಲದ ಢಂಡಣ
ತುಂಗಭದ್ರೆಯ ಒಡಲ ತಂಪಲಿ ಸಿಕ್ಕಿತೇ
ನಿಮ್ಮೂರ ನದಿನೀರ ಸೇಚನ
ಇಲ್ಲಿ ಸುರಿಯುತ್ತಿರುವ ಧೋಮಳೆಗಿದೆಯೇ
ಕಡಲ ಮೇಲಿನ ಮಳೆಯ ಮರೆಸುವಷ್ಟು ಕಸುವು

ಹಾಗೆ ಯಾರದೋ ಕಥೆ ಕೇಳಿ ಕಣ್ಣೀರಾಗಲು
ನಮ್ಮೊಳಗೂ ಒಂದು ಕಣ್ಣೀರ ಕಥೆಯಿರಬೇಕೆ?
ಹಾಗೆ ಯಾರಿಗೋ ನಿರಪೇಕ್ಷೆಯಿಂದ ಹೆಗಲಾಗಲು
ನಮ್ಮನೂ ಹೆಗಲು ಕೊಟ್ಟು ಯಾರಾದರೂ ಎಬ್ಬಿಸಿರಬೇಕೆ?
ಹಾಗೆ ನುಡಿ ಹೊರಡದವರ ದನಿ ಅರಿಯುವಂತಾಗಲು
ನಮ್ಮೊಳಗೂ ಘನಿಗಟ್ಟಿದ ಮೌನವಿರಬೇಕೆ?

ಹೇ ವಿಜಯನಗರದ ಬಂಧುವೇ,
ಅಪರೂಪದ ಸುಂದರನೇ,
ಕೊನೆಗಾದರೂ ಸಿಕ್ಕಿತೇ ನಿನಗೆ
ನೀನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ ಮೀನು?
ನಿನ್ನಂತಃಕರಣಕ್ಕೊಪ್ಪುವ ಮೀನು?

[ವಸುಧೇಂದ್ರರ 'ತೇಜೋ ತುಂಗಭದ್ರಾ' ಓದಿ]

 

ಮೊಳೆಗಳು ಸಾರ್ ಮೊಳೆಗಳು

‘ಥೋಥೋಥೋ! ಈ ವರ್ಲೆ ಕಾಟದಗೆ ಆಗ್ಲಿಲ್ಲಪ್ಪಾ’ ಅಂತ ಅಜ್ಜಿ ಆಗಾಗ ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅಜ್ಜಿಯಷ್ಟೇ ಏನು- ಅಪ್ಪ, ಅಮ್ಮ, ನಾನು -ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದಿಲ್ಲೊಂದು ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವರಲೆ ಹುಳುಗಳನ್ನು ಬೈದುಕೊಂಡವರೇ. ಏಕೆಂದರೆ ವರಲೆ ಹುಳುಗಳ ಗತ್ತು-ಗಮ್ಮತ್ತು ಹಾಗಿತ್ತು ಆಗ. ಮಣ್ಣಿನ ಗೋಡೆಯಿಂದಾದ ನಮ್ಮ ಮನೆ ಅವಕ್ಕೆ ಅರಮನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಕಾಡುಮರದ ತೊಲೆಗಳು, ಅಡಿಕೆ ದಬ್ಬೆಯ ರೀಪುಗಳು, ಎಳೆಯ ನಾಟಾದಿಂದ ಮಾಡಿದ್ದ ಮುಂಡಿಗೆಗಳು –ಅವಕ್ಕೆ ಸುಗ್ರಾಸ ಕೂಳು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಮಣ್ಣಿನ ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ತಟ್ಟಿದರೂ ವರಲೆ ಹುಳುಗಳು ಕೊರೆದ ದೊರಗಿನಿಂದಾಗಿ ಗೋಡೆ ಕಳಚಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿತ್ತು.

ಇದರಿಂದಾದ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದರೆ ನಾವು ಹೊಸದಾಗಿ ತಂದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೇತುಬಿಡಲು ಮೊಳೆ ಹೊಡೆಯಲು ಹೋದರೆ, ಮೊಳೆಯನ್ನು ಗೋಡೆಯ ಮೇಲಿಟ್ಟರೆ ಸಾಕು, ಮೊಳೆ ತಾನಾಗೇ ಒಳಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು! ನಿರುದ್ಯೋಗ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಸುತ್ತಿಗೆ ಬೆಪ್ಪುತಕ್ಕಡಿಯಂತೆ ಮಿಕಮಿಕ ನೋಡುತ್ತಿತ್ತು. ಭಾರವಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಿಡಿ, ಒಂದು ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ನೇತುಹಾಕಬೇಕೆಂದರೂ ಮೂರ್ನಾಲ್ಕು ಕಡೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ಕೊನೆಗೆ ಎಲ್ಲೋ ಒಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ, ವರಲೆ ಹುಳುಗಳ ಹಸಿವಿಗೆ ತುತ್ತಾಗದ ಗೋಡೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರಿಗೆ ಜಾಗ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಅಂತೂ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ನೇತುಹಾಕಿದೆ, ಕೆಲಸ ಮುಗಿಯಿತು ಅಂತ ಕೂರಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಈ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ನೇತುಹಾಕುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಗೋಡೆಯ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಹಾನಿಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಬೇಕಲ್ಲವೇ? ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ನೆರವಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದುದು ಪೋಸ್ಟರುಗಳು! ಪೇಟೆಯ ಬೀದಿಬದಿ ಮಾರಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ, ನಾವೆಂದೂ ನೋಡದ ಜಲಪಾತವೋ, ಹೂದೋಟವೋ, ಹಿಮವದ್ಪರ್ವತವೋ ಅಥವಾ ಇಷ್ಟದ ನಟ-ನಟಿಯರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಫಳಫಳ ಹೊಳೆವ ಪೋಸ್ಟರು ತಂದು ಗೋಡೆಯ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಸುವುದು. ಅವಾದರೂ ಅಷ್ಟು ಸುಲಭಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆಯೇ? ಇಲ್ಲ. ಆಗ ಮತ್ತೆ ಮೊಳೆಗಳ ಮೊರೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಸಣ್ಣ ಕುಕ್ಕುಮೊಳೆಗಳಿಗೆ ದಪ್ಪನೆಯ ರಟ್ಟಿನ ಸಣ್ಣ ಚೂರನ್ನು ವಾಷರಿನಂತೆ ತೂರಿಸಿ ಆ ಪೋಸ್ಟರಿನ ನಾಲ್ಕೂ ಮೂಲೆಗಳಿಗೆ ಹೊಡೆಯುವುದು. ಮೊಳೆ ನಿಲ್ಲಲಿ ಅಂತ ಸಕಲ ದೇವರನ್ನೂ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವುದು. ಪೋಸ್ಟರು ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಐದಾರು ನಿಮಿಷ ನಿಂತಿತೋ, ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸಿನಲಿ ಗೆದ್ದವರಂತೆ ಕುಣಿಯುವುದು.

ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವರಲೆ ಹುಳುಗಳ ಕಾಟ ಅತಿಯಾಗಿ, ಹಳತಾಗಿದ್ದ ಮನೆ ಬೀಳುವ ಹಂತ ತಲುಪಿದಾಗ ಅಪ್ಪ ಹೊಸ ಮನೆ ಕಟ್ಟಿಸುವ ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡಿದ. ಸಾಲವೋ ಸೋಲವೋ, ಹೊಸ ಮನೆ ಎಂದಮೇಲೆ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾಗಿರಬೇಕು. ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಇಟ್ಟಿಗೆ, ಹೆಸರುವಾಸಿ ಕಂಪನಿಯ ಸಿಮೆಂಟು, ಎರಡೆರಡು ಸಲ ಸಾಣಿಸಿದ ಮರಳು, ಮೇಸ್ತ್ರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸದಾ ಕಣ್ಗಾವಲು –ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲೂ ಕೊರತೆಯಾಗದಂತೆ ಮನೆ ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದಾಯಿತು. ಆ ಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶವೂ ಆಯಿತು. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದಮೇಲೆ ನಮಗೆ ಅರಿವಾಯಿತು, ಹಳೇಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹಾಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಗೋಡೆಗೆ ಮೊಳೆ ಹೊಡೆಯುವುದು ಸುಲಭವಿಲ್ಲ! ಗಡಿಯಾರ, ಫೋಟೋಗಳು, ಮೂಲೆಸ್ಟಾಂಡುಗಳು, ಬಟ್ಟೆಯ ಹ್ಯಾಂಗರುಗಳು –ಹೀಗೆ ಹೊಸಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮೊಳೆ ಹೊಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾತರರಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಅನೇಕ ವಸ್ತುಗಳು ಇದ್ದವು. ಆದರೆ ನಾವು ಯಾವಾಗ ಸುತ್ತಿಗೆ-ಮೊಳೆ ಹಿಡಿದು ಗೋಡೆಯ ಬಳಿ ಬಂದೆವೋ, ಆಗ ಗೋಡೆ ರಾಹುಲ್ ದ್ರಾವಿಡ್ ಥರ ನಮ್ಮನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು. ಅಪ್ಪ ಅರ್ಧ ಇಂಚಿನ ಒಂದು ಮೊಳೆ ಹಿಡಿದು ಸುತ್ತಿಗೆಯಿಂದ ಒಂದೇಟು ಕೊಟ್ಟ; ಗೋಡೆ ಕಂಕಿಂ ಎನ್ನಲಿಲ್ಲ. ಬಲ ಸೇರಿಸಿ ಮತ್ತೂ ನಾಲ್ಕು ಏಟು ಕೊಟ್ಟ; ಆದರೆ ಗೋಡೆ ತನ್ನೊಳಗೆ ಮೊಳೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಅಪ್ಪನ ಓವರ್ ಮುಗಿದಮೇಲೆ ನಾನು ಕಣಕ್ಕಿಳಿದೆ. ಸ್ಪೀಡು, ಬೌನ್ಸು, ಸ್ಪಿನ್ನು –ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಗೋಡೆ ಡಿಫೆಂಡ್ ಮಾಡಿತೇ ವಿನಃ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆ ತೋರಿಸಲಿಲ್ಲ. ನಾನು-ಅಪ್ಪ ಮೊಳೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮೊಳೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದೆವು. ಬದಲಾಗಿ ನಮಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ಬೆವರಹನಿ ಮಾತ್ರ. ಅರ್ಧಕ್ಕರ್ಧ ಮೊಳೆಗಳು ನೆಗ್ಗಿಹೋದವು. ಎಷ್ಟು ಬೇಕಾದರೂ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ಇದೇನು ಟೆಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾಚೇ? ಮೊಳೆಗಳು ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಇದ್ದ ಕಾರಣ ನೆಗ್ಗಿಹೋದ ಮೊಳೆಗಳನ್ನೇ ಚಪ್ಪಡಿ ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲಿಟ್ಟು ಬಡಿದು ನೆಟ್ಟಗೆ ಮಾಡಿ ಮತ್ತೆ ಹೊಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದೆವು. ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಒದ್ದಾಡಿ ಒಂದೆರಡು ಮೊಳೆಗಳನ್ನು ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನಾವು ಬಸವಳಿದುಹೋಗಿದ್ದೆವು. ಮೇಸ್ತ್ರಿಗಳು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆಂದು ನಮಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯಾಯಿತಾದರೂ ನೇತಾಡಲು ಕಾಯಿತ್ತಿದ್ದ ಹಲವು ವಸ್ತುಗಳನ್ನೀಗ ಏನು ಮಾಡುವುದು ಅಂತ ಚಿಂತೆಯಾಯಿತು.

ಆಗ ಬಂದ ಪ್ರಾಜ್ಞರು, ‘ಈ ಸಿಮೆಂಟು-ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಗೋಡೆಗಳಿಗೆ ಮೊಳೆ ಹೊಡೆಯಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಲ್ಲ ಮಾರಾಯಾ. ಒಂದು ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಮಶೀನ್ ತಗಬೇಕು ನೀವು’ ಅಂತ ಹೇಳಿದರು. ಮೊದಲೇ ಮನೆ ಕಟ್ಟಿಸಿ ಬಸವಳಿದಿದ್ದ ನಮಗೆ ಮತ್ತೆ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಮಶೀನಿಗೆ ಸಾವಿರಾರು ರೂಪಾಯಿ ದುಡ್ಡು ಹಾಕುವ ಸಂಕಷ್ಟ ಬಂತಲ್ಲಪ್ಪಾ ಅಂತ ತಲೆಬಿಸಿಯಾಯಿತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಂದ ಮತ್ಯಾರೋ ಹೇಳಿದರು, ‘ಈಗೆಲ್ಲ ನೇತುಹಾಕುವ ಹುಕ್ಕುಗಳು ಪೇಟೆಗೆ ಬಂದಿವೆ. ಅದರ ಹಿಂದೆಯೇ ಗಮ್ ಇರೋ ಸ್ಟಿಕ್ಕರ್ ಇರುತ್ತೆ. ಅದನ್ನ ತೆಗೆದು ಅಂಟಿಸಿದ್ರೆ ಆಯ್ತು. ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್-ಫೋಟೋಗಳಂತಹ ಹಗುರವಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೇತುಹಾಕಬಹುದು’ ಅಂತ. ಸರಿ, ಅಪ್ಪ ಹೋಗಿ ಸ್ಟೇಶನರಿ ಅಂಗಡಿಯಿಂದ ಇಂತಹ ಒಂದಷ್ಟು ಹ್ಯಾಂಗಿಂಗ್ ಹುಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತಂದ. ನಾನು ಬೇಕಾದ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಅಂಟಿಸಿ ಹಗುರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತೂಗುಹಾಕಿದೆ. ಭಾರ ತಾಳುತ್ತದೆ ಅಂದುಕೊಂಡು ತೂಗುಹಾಕಿದ ಕೆಲ ವಸ್ತುಗಳು ಆ ಹುಕ್ಕಿನೊಂದಿಗೇ ಕಳಿಚಿಬಿದ್ದು ರಾಮಾಯಣವೂ ಆಯಿತು.

ಆದರೂ ಭಾರದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೇತುಹಾಕಲಾಗದ ನಮ್ಮ ಸಮಸ್ಯೆ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದಿತ್ತು. ಅಪ್ಪ ಒಂದು ದಿನ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಅಂಗಡಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದಾಗ, ಈಗ ಸ್ಟೀಲ್ ಮೊಳೆಗಳು ಬಂದಿರುವುದಾಗಿಯೂ, ಅವನ್ನು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲಿಟ್ಟು ಹೊಡೆಯಬಹುದೆಂದೂ, ಅವು ಬೆಂಡ್ ಆಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದೂ ಹೇಳಿದರಂತೆ. ನಮ್ಮಂತವರಿಗೆ ವರದಾನವೆಂಬಂತೆ ಬಂದಿದ್ದ ಈ ಸ್ಟೀಲ್ ಮೊಳೆಗಳನ್ನು ತಂದಮೇಲೆ ನಮ್ಮ ಸಮಸ್ಯೆ ಅರ್ಧಕ್ಕರ್ಧ ಪರಿಹಾರವಾಯಿತು. ಅವನ್ನು ಗೋಡೆಗೆ ಹೊಡೆಯುವುದು ಶ್ರಮ ಬೇಡಿದರೂ ಸ್ಟೀಲ್ ಮೊಳೆಗಳು ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾಗಿದ್ದು ನೆಗ್ಗಿಹೋಗದ ಕಾರಣ, ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಗೋಡೆಯನ್ನಪ್ಪಬೇಕಿದ್ದ ವಸ್ತುಗಳ ಬಯಕೆ ಅಂತೂ ಇಂತೂ ಈಡೇರಿತು.

ನಾನು ನಗರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸುವವನಾದಮೇಲೆ ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ನನ್ನೊಂದಿಗೇ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಈ ನಗರದ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಸಲ ಹೊಸ ಬಾಡಿಗೆದಾರ ಬರುವ ಮುನ್ನ ಮನೆಯ ಹಾಳಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ರಿಪೇರಿ ಮಾಡಿಸಿ, ಗೋಡೆಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಬಣ್ಣ ಬಳಿದು ಕೊಡುತ್ತಾರಷ್ಟೇ? ಹಾಗೆ ಬಣ್ಣ ಬಳಿಸುವಾಗ ಆ ಹಿಂದಿನ ಬಾಡಿಗೆದಾರರು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಬಡಿದಿದ್ದ ಮೊಳೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಕಿತ್ತು, ಗಾಯಗೊಂಡ ಗೋಡೆಗೆ ಲಪ್ಪಾ ಹಚ್ಚಿ ಸಪಾಟು ಮಾಡಿ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಬಣ್ಣ ಬಳಿದು ಎಲ್ಲಾ ಹೊಸದು ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡುವರು. ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಹೊಸ ಮನೆಗೆ ಹೋದಾಗಲೂ ನಾವು ಹೊಸ ಮೊಳೆಗಳನ್ನು ಕೊಂಡು ನಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಆದರೆ ಹಾಗೆ ಬೇಕಾದ ಕಡೆಗೆಲ್ಲ ಮೊಳೆ ಹೊಡೆಯಲು ಮಾಲೀಕರು ಬಿಡುವರೇ? ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಕೊಡುವಾಗಲೇ ‘ಗೋಡೆ ತುಂಬಾ ಮೊಳೆ ಹೊಡೆದು ಡ್ಯಾಮೇಜ್ ಮಾಡ್ಬೇಡ್ರೀ ಮತ್ತೆ’ ಅಂತ ಎಚ್ಚರಿಸುವರು. ಹಾಗೂ ನಾವು ನೇತುಹಾಕಲೇಬೇಕಿರುವ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಒಂದಷ್ಟಾದರೂ ಮೊಳೆ ಹೊಡೆಯುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇಡೀ ಕಟ್ಟಡವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಕೇಳುವಂತೆ ಸುತ್ತಿಗೆ ಹಿಡಿದು ಸದ್ದು ಮಾಡುವುದೂ, ಆ ಕಟ್ಟಡದ ಇತರೆ ಬಾಡಿಗೆದಾರರು ನಮ್ಮನ್ನು ಬೈದುಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಯಿತು. ಹೊತ್ತಲ್ಲದ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ಆ ಪರಿ ಸದ್ದು ಮಾಡಿದರೆ ಅವರಾದರೂ ಏಕೆ ಸುಮ್ಮನಿದ್ದಾರು? ಕೆಲವರು ಎದುರಿಗೇ ಹೇಳುವರು: ‘ಏನ್ರೀ, ನಿಮ್ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗ್ ನೋಡಿದ್ರೂ ದೋಡ್ದಾಗ್ ಸೌಂಡ್ ಮಾಡ್ತಾ ಇರ್ತೀರಾ. ಇವತ್ತು ನಮ್ ಮಗು ಆಗಷ್ಟೇ ಮಲ್ಗಿತ್ತು, ನೀವ್ ಮಾಡಿದ್ ಸೌಂಡಿಂದ ಎಚ್ರಾಯ್ತು. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು-ಗೊತ್ತು ನೋಡ್ಕೊಂಡ್ ಸೌಂಡ್ ಮಾಡಿ.’ ಮೂರ್ನಾಲ್ಕು ಮನೆಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸಿದಮೇಲೆ ಇಂತಹ ಮಂಗಳಾರತಿಗಳನ್ನು ಸೈರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನಮಗೂ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿಹೋಗಿ, ‘ಆಯ್ತ್ ಬಿಡ್ರೀ ಕಂಡಿದೀವಿ’ ಅಂತ ನಾವೂ ಮನಸಲ್ಲಿ ಬೈದುಕೊಳ್ಳುವೆವು.

ಜಗತ್ತು ಆಧುನಿಕವಾಗುತ್ತ ಹೋದಂತೆ, ಹೊಸಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳ ಫಲವಾಗಿ ಬರುವ ವಸ್ತುಗಳು ಗೋಡೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿಸತೊಡಗಿದವು ಅಂತ ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಡೂಮ್ ಟೀವಿಗಳು ಹೋಗಿ ಎಲ್‌ಸಿಡಿ-ಎಲ್‌ಇಡಿ ಟೀವಿಗಳು ಬಂದವು. ಸ್ಟೀಲಿನ ವಾಟರ್ ಫಿಲ್ಟರ್ ಹೋಗಿ ಯುವಿ-ಯುಎಫ್-ಆರ್ಓ ಇತ್ಯಾದಿ ವಿಶೇಷಗಳುಳ್ಳ ಫಿಲ್ಟರುಗಳು ಬಂದವು. ಟೇಬಲ್ ಫ್ಯಾನು ಹಳತಾಗಿ ಎಸಿ ಬಂತು. ಹಂಡೆ-ಒಲೆ ಹೋಗಿ ಗೀಸರು ಬಂತು. ಈ ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರದ ಆಧುನಿಕ ವಸ್ತುಗಳು ದುಬಾರಿಯವೂ-ನಾಜೂಕಿನವೂ ಆದರೂ, ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮನೆಯ ಜಾಗವನ್ನು ಉಳಿಸುವಲ್ಲಿ ನೆರವಾದವು. ಮೊದಲು ನೆಲವನ್ನೋ ಟೇಬಲನ್ನೋ ಸ್ಟಾಂಡನ್ನೋ ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವಸ್ತುಗಳು ಈಗ ಗೋಡೆಗೆ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ನಿಂತು ‘ಸ್ಪೇಸ್ ಸೇವರ್’ ಆದವು. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಸಮಸ್ಯೆ: ಮನೆ ಬದಲಿಸುವಾಗೆಲ್ಲ ಈ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕು ಮತ್ತು ಹೊಸಮನೆಯಲ್ಲಿ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಕೊರೆಯಬೇಕು. ಇವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಾವೇ ಮೊಳೆ ಹೊಡೆದು ಕೂರಿಸಲಾದರೂ ಆಗುವುದೇ? ಇಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಅವುಗಳ ಎಕ್ಸ್‌ಪರ್ಟುಗಳನ್ನೇ ಕರೆಸಬೇಕು.

ಹಳೆ ಮನೆಯಿಂದ ತಂದಿದ್ದ ಡಿಶ್ ಹೊಸ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಲು ಡಿಟಿಎಚ್ ಆಪರೇಟರಿಗೆ ಬುಲಾವ್ ಕೊಡಲಾಯಿತು. ಬಂದವನ ಬಳಿ ‘ಒಂಚೂರು ಟೀವಿಯನ್ನೂ ವಾಲ್‌ಮೌಂಟ್ ಮಾಡ್ಕೊಡಯ್ಯಾ’ ಅಂದರೆ ‘ಅದಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರಾ ಛಾರ್ಜ್ ಆಗುತ್ತೆ ಸಾರ್’ ಅಂದ. ನಾಲ್ಕು ರಂದ್ರ ಕೊರೆದು ಟೀವಿಯನ್ನು ಗೋಡೆಗೆ ಕೂರಿಸಲು ಮುನ್ನೂರು ರೂಪಾಯಿ ಆಗುತ್ತೆ ಅಂತ ಹೇಳಿದ. ಇನ್ನೇನು ಮಾಡುವುದು? ಚೌಕಾಶಿ ಮಾಡಿಯಾದರೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ವಾಟರ್ ಪ್ಯೂರಿಫೈಯರ್, ಗೀಸರ್, ಮತ್ತೊಂದು-ಮಗದೊಂದು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕೂರಿಸಲು ಆಯಾ ತಂತ್ರಜ್ಞರನ್ನು ಕರೆಸಿ ಅವರು ಹೇಳಿದ ಬೆಲೆ ತೆತ್ತಿದ್ದಾಯ್ತು. ಒಮ್ಮೆ ಮನೆ ಬದಲಾಯಿಸಿ ಹೊಸ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸೆಟಲ್ ಆಗುವುದು ಎಂದರೆ ಅದು ಸಾವಿರಾರು ರೂಪಾಯಿಯ ಖರ್ಚಿನ ಬಾಬ್ತು.

ಈ ಮೊಳೆಗಳಲ್ಲೂ ಹಲವು ಬಗೆ, ಹಲವು ಅಳತೆ. ಕುಕ್ಕುಮೊಳೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ನಾಲ್ಕಿಂಚಿನ ಮೊಳೆಯವರೆಗೆ ಅಳತೆಗಳು. ಕೆಲವಕ್ಕೆ ಸಣ್ಣ ತಲೆಯಾದರೆ ಕೆಲವಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ತಲೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವಕ್ಕೆ ವಾಶರು ಎಂಬ ಸಂಗಾತಿ. ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಅಂಗಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಮೊಳೆ ಕೇಳಿದರೆ ‘ಸೆಲ್ಫ್ ಟೈಟನಿಂಗ್ ಸ್ಕ್ರೂ ತಗಂಬುಡಿ ಸಾರ್, ನಿಮಗೂ ಸುಲಭ ಆಗುತ್ತೆ’ ಎಂದರು. ಏನೋ, ಮೊಳೆಗಳಿಗೂ ಆಧುನಿಕತೆಯ ಸ್ಪರ್ಶ ಸಿಕ್ಕಿರುವುದು ಕೇಳಿ ಖುಷಿಯಾಯಿತು. ಸಿಮೆಂಟಿನ ಗೋಡೆಯ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಳೆ ಹೋಡೆಯಬೇಕೆಂದರೆ ಬರೀ ಮೊಳೆ ಕೊಂಡರಾಗಲಿಲ್ಲ, ಅವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ‘ಗಟ್ಟ’ವನ್ನೂ ಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಮೊದಲ ಸಲ ಈ ಶಬ್ದ ಕೇಳಿದಾಗ ನಾನು ಊರಿನ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಅಂಗಡಿಯೊಂದರ ಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲಿದ್ದೆ. ಒಂದು ಹೊಸ ಸ್ವಿಚ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಕೂರಿಸಲು ಸ್ಕ್ರೂ ಕೇಳಿದರೆ ಅಂಗಡಿಯವನು ‘ಜೊತೆಗೆ ಗಟ್ಟಾನೂ ಕೊಡ್ಲಾ ಸಾರ್?’ ಅಂತ ಕೇಳಿದ. ‘ಗಟ್ಟ ಕೊಡ್ಲಾ ಅಂದ್ರೆ ಏನ್ರೀ? ಗಟ್ಟ ಇಳಿಯೋದು-ಹತ್ತೋದು ಗೊತ್ತಿದೆ ನಂಗೆ’ ಎಂದೆ. ‘ಅಯ್ಯೋ, ಆ ಗಟ್ಟ ಅಲ್ಲಾ ಸಾರ್, ಈ ಗಟ್ಟಾ’ ಅಂತ ಸಣ್ಣಸಣ್ಣ ಮರದ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದ. ‘ಗೋಡೆಗೆ ಹೋಲ್ ಮಾಡ್ಕೊಂಡು ಈ ಗಟ್ಟ ಹೊಡ್ಕೊಂಡು ಆಮೇಲೆ ಸ್ಕ್ರೂ ಫಿಟ್ ಮಾಡಿದ್ರೆ ಭದ್ರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತೆ ಸಾರ್’ ಅಂದ. ‘ಇದನ್ಯಾಕೆ ದುಡ್ಡು ಕೊಟ್ಟು ತಗೊಳ್ಲಿ ಬಿಡ್ರೀ. ನಮ್ಮನೆ ಸೌದೆ ರಾಶಿಯಿಂದಾನೇ ಕತ್ತರಿಸಿ ಗಟ್ಟ ಮಾಡ್ಕೋತೀನಿ’ ಎಂದಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ನಗರವಾಸಿಯಾದಮೇಲೆ ಗಟ್ಟವನ್ನೂ ದುಡ್ಡು ಕೊಟ್ಟೇ ಖರೀದಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಯಿತು.

ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಮಶೀನು ಬಂದಮೇಲೆ ಗೋಡೆಗೆ ರಂದ್ರ ಕೊರೆಯುವ ಕೆಲಸ ಸುಲಭವಾಗಿದ್ದು ನಿಜ. ಈ ಮಶೀನನ್ನು ರಂದ್ರವನ್ನು ಕೊರೆಯಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸ್ಕ್ರೂ ಟೈಟ್ ಮಾಡಲೂ ಬಳಸಬಹುದಿತ್ತು. ಡಿಶ್ ಕೂರಿಸಲು ಬಂದವನು ಆ ಮಶೀನಿನಿಂದ ರಂದ್ರ ಕೊರೆದು ಅದರಲ್ಲೇ ನಟ್ಟು-ಬೋಲ್ಟುಗಳನ್ನು ಕೂರಿಸಿ ಎರಡು ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ದುಡ್ಡು ಎಣಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊರಟುಹೋದಾಗ ‘ಎಲಾ!’ ಎಂದುಕೊಂಡೆ. ಒಂದು ಮೊಳೆ ಹೊಡೆಯಲು ಸುತ್ತಿಗೆ-ಸ್ಕ್ರೂಡ್ರೈವರು-ಸ್ಪಾನರು-ಇಕ್ಕಳ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಹತ್ತಾರು ನಿಮಿಷ ಕಷ್ಟ ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ದಿನಗಳು ನೆನಪಾದವು. ‘ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲದ ಮಹಿಮೆ’ ಅಂತ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಟ್ಟೆ.

‘ಕೈಯಲ್ಲೊಂದು ಸುತ್ತಿಗೆ ಇದ್ದರೆ ಎದುರಿಗಿರುವುದೆಲ್ಲಾ ಮೊಳೆಯ ಹಾಗೆ ಕಾಣುತ್ತೆ’ ಎಂಬ ಮಾತಿನಂತೆ, ಮೊಳೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಕಣ್ಮುಂದೆಲ್ಲಾ ಮೊಳೆಗಳೇ ಬರುತ್ತವೆ. ರಸ್ತೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದುಕೊಂಡು ಬೈಕು-ಕಾರಿನ ಟಯರಿಗೆ ಚುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಪಂಕ್ಚರ್ ಮಾಡುವ ಮೊಳೆಗಳು, ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಕಾಲಿಗೆ ಚುಚ್ಚಿದರೆ ಸೆಪ್ಟಿಕ್ ಆಗಿ ಡಾಕ್ಟರನ್ನು ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಹಳೆಯ ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿದ ಮೊಳೆಗಳು, ಯೋಧನ ಶವಪೆಟ್ಟಿಗೆಗೆ ಹೊಡೆದ ಕೊನೆಯ ಮೊಳೆಗಳು, ಎರಡಂತಸ್ತಿನ ಮನೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಹೆಂಚು ಹೊದಿಸಲು ರೀಪು-ಪಕಾಸಿಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತಾ ಯಾರೋ ಬಡಗಿ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಮೊಳೆಗಳು, ಗಡಿಯಾರದ ಅಂಗಡಿಯವ ಕಣ್ಣಿಗೊಂದು ಭೂತಕನ್ನಡಿ ಸಿಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡು ವಾಚಿನೊಳಗೆ ಕೂರಿಸಲು ಹೆಣಗುತ್ತಿರುವ ಸಣ್ಣ ಮೊಳೆಗಳು... ನಮ್ಮ ಅವಶ್ಯಕತೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಗೋಡೆಯಲ್ಲೋ ಮತ್ಯಾವುದೋ ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲೋ ಒತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಆಮೇಲೆ ನಮ್ಮ ಅವಜ್ಞೆಗೊಳಗಾದರೂ ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ವರುಷಗಟ್ಟಲೇ ಪಾಲಿಸುವ ಮೊಳೆಗಳಿಗೆ ನಾವು ಎಷ್ಟು ಬೈದರೂ ಎಷ್ಟು ಬಡಿದರೂ ಬೇಸರವಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಪಾಡಿಗವು ಸಣಕಲು ಮೈಯನ್ನು ಮುದುಡಿಸಿ ಒಳಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ತಲೆಯನ್ನಷ್ಟೇ ಹೊರಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮೌನವಾಗಿವೆ. ನಿರ್ಮೋಹಿಗಳಂತೆ ಎಂತಹ ಚುಂಬಕ ಗಾಳಿಗೂ ಹೆದರದೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿವೆ. ಹಾಗೂ ಅವುಗಳೊಡಲಲ್ಲಿ ಎಂದೋ ಕೇಳಿದ ಒಂದು ವಾಕ್ಯ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಿರುತ್ತೆ: ‘ತಂದೆಯೇ, ಇವರಿಗೆ ತಾವು ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆಂಬುದು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ, ಇವರನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು’.

[ಆಗಸ್ಟ್ 2020ರ 'ತುಷಾರ' ಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತ.]

ಕೊವಿಡ್ ಕಾಲದ ಗಣಪಗೆ

ಮಾಸ್ಕು ಹಾಕ್ಕೊಂಡ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ಗೋಗಿ
ಬಣ್ಣಾ ಬಣ್ಣದ್ ಹೂವಾ ತಂದು
ಸೋಪಿನ್ ನೀರಾಗ್ ತಿಕ್ಕೀ ತೊಳ್ದು
ನಿನ್ನಾ ಮುಡಿಗೆ ಇಟ್ಟೀವ್ನಿ

ಎಷ್ಟೇ ಕಾಸ್ಟ್ಲೀ ಆಗಿದ್ರೂನೂ
ಹಬ್ಬಾ ಅಂದ್ರೆ ಬಿಡ್ಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ
ಥರಥರದ್ ಹಣ್ಣಾ ಕೊಂಡು ತಂದು
ಉಪ್ಪಿನ ನೀರಲಿ ತೊಳೆದಿವ್ನಿ

ವೈರಸ್ಸೆಲ್ಲಾ ಸತ್ತೋಗ್ಲಿ ಅಂತ
ಮೋದಕ ಚಕ್ಕುಲಿ ಪಂಚ್ಕಜ್ಜಾಯ
ಎರ್ಡೆರ್ಡ್ ಸರ್ತಿ ಹುರ್ದು ಕರ್ದು
ನೈವೇದ್ಯಕ್ಕೆ ಮಡಗೀವ್ನಿ

ಕರ್ಪೂರೇನೂ ಊದ್ಬತ್ಯೇನು
ಬತ್ತಿ ಸೈತ ಸ್ಯಾನಿಟೈಸ್ ಮಾಡಿ
ಮಂಟಪಾ ಕಟ್ವಾಗ್ ದೂರ್ದೂರ್ ನಿಂತು
ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಮ ತಗೊಂಡೀವಿ

ಕ್ವಾರಂಟೈನಲ್ ಇರೋ ನಾವು
ಸಂದ್‌ಸಂದ್ ಬಟ್ಟೇ ತೊಟ್ಟೂಕೊಂಡು
ಸೊಂಡ್ಲಾ ಗಣಪ್ನೇ ಕಾಯೋ ಅಂತ
ನಿನ್ ಮುಂದ್ ಬಂದು ಅಡ್ಡಾಗೀವಿ

ಕಷ್ಟಾನೆಲ್ಲಾ ಕಳೀತೀಯಂತೆ
ಯಿಘ್ನಾನೆಲ್ಲಾ ತೊಡೀತೀಯಂತೆ
ಈ ಕೊರೋನಾ ಏನು ದೊಡ್ದು ನಿಂಗೆ
ಹೊಡ್ದೋಡ್ಸದ್ನಾ ಕೈ ಮುಗಿತೀವಿ

ಜೈಜೈ ಗಣಪಾ ಜೈಜೈ ಗಣಪಾ
ಸಿವನಾ ಮಗನೇ ಹರಸೋ ಯಪ್ಪಾ
ಮೊದ್ಲೀನಂಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಮರಳಿಸಿ
ನಗುವಿನ ಹೂವಾ ಅರಳಿಸೋ ಗಣಪಾ.